List Pasterski Episkopatu Polski z\u00a0okazji V\u00a0Tygodnia Wychowania 13-19 wrze\u015bnia 2015 r.<\/p>\n
Wychowywa\u0107 do pe\u0142ni cz\u0142owiecze\u0144stwa<\/p>\n
Umi\u0142owani w\u00a0Chrystusie Panu, Siostry i\u00a0Bracia,
\nDrodzy Rodzice, Nauczyciele i\u00a0Wychowawcy,
\nDroga M\u0142odzie\u017cy, Kochane Dzieci!<\/p>\n
Z woli Bo\u017cej Opatrzno\u015bci wchodzimy w\u00a0nowy rok szkolny. Dla jednych b\u0119dzie on pocz\u0105tkiem nowego etapu \u017cycia, dla innych kontynuowaniem zdobywania wiedzy o\u00a0cz\u0142owieku, \u015bwiecie i\u00a0Bogu. Wszystkich, a\u00a0zw\u0142aszcza rodzic\u00f3w i\u00a0wychowawc\u00f3w, zach\u0119camy do refleksji nad wszechstronn\u0105 formacj\u0105 cz\u0142owieka. Temu zagadnieniu b\u0119dzie po\u015bwi\u0119cony V\u00a0Tydzie\u0144 Wychowania, kt\u00f3ry rozpoczniemy w\u00a0przysz\u0142\u0105 niedziel\u0119, 13 wrze\u015bnia.<\/p>\n
Przyk\u0142adem ca\u0142o\u015bciowego wychowania cz\u0142owieka jest dzia\u0142alno\u015b\u0107 \u015bw. Jana Bosko (1815-1888), za\u0142o\u017cyciela rodziny salezja\u0144skiej, kt\u00f3rego dwusetna rocznica urodzin przypada w\u00a0tym roku. Zaproponowa\u0142 on system wszechstronnego wychowania m\u0142odego cz\u0142owieka, przygotowuj\u0105c dzieci i\u00a0m\u0142odzie\u017c do uczestnictwa w\u00a0\u017cyciu spo\u0142ecznym, zawodowym i\u00a0kulturalnym. Uczy\u0142 tak\u017ce \u015bwiadomego podejmowania zada\u0144 chrze\u015bcijanina w\u00a0\u015bwiecie wsp\u00f3\u0142czesnym. Ks. Jan Bosko \u2013 jak podkre\u015bli\u0142 ostatnio papie\u017c Franciszek \u2013 \u201eda\u0142 metod\u0119 wychowawcz\u0105 na dzisiejsze czasy\u201d (List do Prze\u0142o\u017conego Generalnego Salezjan\u00f3w, 24 czerwca 2015 r.).<\/p>\n
\u00a01. Jezus Chrystus na drodze naszego rozwoju<\/p>\n
W Ewangelii wed\u0142ug \u015bw. Marka, kt\u00f3r\u0105 przed chwil\u0105 us\u0142yszeli\u015bmy, jest przedstawiona scena uzdrowienia cz\u0142owieka g\u0142uchoniemego. Zdumieni \u015bwiadkowie tego wydarzenia skomentowali je jednoznacznie: \u201eDobrze uczyni\u0142 wszystko\u201d (Mk 7, 37). Opini\u0119 t\u0119 mo\u017cemy odnie\u015b\u0107 do ca\u0142ego \u017cycia i\u00a0dzia\u0142ania Jezusa Chrystusa, kt\u00f3ry w\u0142a\u015bnie dobro cz\u0142owieka uczyni\u0142 celem swojej zbawczej dzia\u0142alno\u015bci. W\u00a0poj\u0119ciu dobra mie\u015bci si\u0119 zar\u00f3wno troska o\u00a0kondycj\u0119 fizyczn\u0105, jak i\u00a0duchow\u0105. Chrystus przyszed\u0142 bowiem po to, aby cz\u0142owiek mia\u0142 \u017cycie i\u00a0to w\u00a0ca\u0142ej pe\u0142ni.<\/p>\n
W drugim czytaniu s\u0142yszeli\u015bmy, jak \u015bw. Jakub Aposto\u0142 oddaje zasad\u0119 obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 wszystkich chrze\u015bcijan: w\u00a0wierze nie mo\u017cna dokonywa\u0107 \u017cadnych rozr\u00f3\u017cnie\u0144 ze wzgl\u0119du na osoby, ich status, pochodzenie, wygl\u0105d czy pozycj\u0119 spo\u0142eczn\u0105. Ka\u017cdy cz\u0142owiek jest r\u00f3wny przed Panem Bogiem, kt\u00f3ry pragnie pe\u0142nego rozwoju cz\u0142owieka, oferuj\u0105c mu zar\u00f3wno okre\u015blone warto\u015bci, jak i\u00a0sposoby ich realizowania. Wskaz\u00f3wki te mo\u017cna znale\u017a\u0107 w\u00a0bogatej tradycji, praktyce i\u00a0nauce Ko\u015bcio\u0142a, jak to uczyni\u0142 \u015bw. Jan Bosko. Jego wychowankowie nie wahali si\u0119 podejmowa\u0107 stawianych im wyzwa\u0144, by prze\u017cywa\u0107 \u017cycie rado\u015bnie, a\u00a0jednocze\u015bnie odpowiedzialnie, do\u015bwiadcza\u0107 jego pe\u0142ni i\u00a0w konsekwencji osi\u0105gn\u0105\u0107 szcz\u0119\u015bcie.<\/p>\n
Najbardziej istotne w\u00a0wychowaniu ku pe\u0142ni cz\u0142owiecze\u0144stwa jest jednak to, by na drodze w\u0142asnego rozwoju chcie\u0107 i\u00a0umie\u0107 przyj\u0105\u0107 Jezusa. On jest Tym, kt\u00f3ry wyzwala i\u00a0uzdrawia, On troszczy si\u0119 o\u00a0dobra materialne i\u00a0dobro duchowe, o\u00a0\u017cycie doczesne i\u00a0wieczne, aby da\u0107 ka\u017cdemu cz\u0142owiekowi szans\u0119 uczestnictwa w\u00a0pe\u0142ni \u017cycia.<\/p>\n
\u00a02. W\u00a0s\u0142u\u017cbie rozwoju pe\u0142nego cz\u0142owieka<\/p>\n
Zar\u00f3wno my\u015bl, jak i\u00a0praktyka wychowawcza, kt\u00f3ra zak\u0142ada pe\u0142ny rozw\u00f3j cz\u0142owieka, jest wci\u0105\u017c piel\u0119gnowana w\u00a0Ko\u015bciele. \u015awi\u0119ty Jan Bosko zawar\u0142 swoje zasady w\u00a0trzech poj\u0119ciach: rozum, religia i\u00a0mi\u0142o\u015b\u0107 wychowawcza. Ca\u0142ej formacji nada\u0142 za\u015b kierunek prewencyjny, czyli zapobiegawczy.<\/p>\n
Niestety, dzisiaj dostrzegamy niebezpieczn\u0105 tendencj\u0119 odchodzenia w\u00a0wychowaniu od trwa\u0142ego i\u00a0sprawdzonego systemu warto\u015bci. Wybi\u00f3rcze przyjmowanie zasad moralnych wprowadza cz\u0142owieka w\u00a0stan \u017cyciowej niepewno\u015bci i\u00a0zagubienia i\u00a0prowadzi do chaosu. To z\u00a0kolei uniemo\u017cliwia jego pe\u0142ny rozw\u00f3j i\u00a0zatrzymuje uwag\u0119 jedynie na namiastkach szcz\u0119\u015bcia, na zaspokajaniu przyziemnych potrzeb, nie zawsze koniecznych do \u017cycia. Tymczasem dla cz\u0142owieka, zw\u0142aszcza m\u0142odego, wa\u017cne jest poczucie stabilno\u015bci i\u00a0bezpiecze\u0144stwa, potrzebne jest m\u0105dre towarzyszenie mu oraz stawianie wyzwa\u0144 na miar\u0119 jego pragnie\u0144 i\u00a0idea\u0142\u00f3w. M\u0142ody cz\u0142owiek potrzebuje roztropnej korekty zachowa\u0144, \u015bwiadomo\u015bci, \u017ce w\u00a0poszukiwaniu swojej \u017cyciowej drogi nie jest zdany tylko na siebie samego. Niezale\u017cnie od g\u0142oszonych dzisiaj fa\u0142szywych twierdze\u0144 o\u00a0samowystarczalno\u015bci, m\u0142ody cz\u0142owiek wci\u0105\u017c potrzebuje przewodnik\u00f3w, mistrz\u00f3w, autorytet\u00f3w i\u00a0wiarygodnych \u015bwiadk\u00f3w, \u017cyj\u0105cych warto\u015bciami.<\/p>\n
a) Rola rozumu w\u00a0wychowaniu
\nRozumne wychowanie przejawia si\u0119 w\u00a0postawach wyrozumia\u0142o\u015bci, cierpliwego dialogu, m\u0105drego rozwi\u0105zywania zaistnia\u0142ych konflikt\u00f3w, jak r\u00f3wnie\u017c w\u00a0poszukiwaniu warto\u015bci poci\u0105gaj\u0105cych m\u0142odego cz\u0142owieka. Dzisiaj obserwujemy niepokoj\u0105cy wzrost dzia\u0142a\u0144 wychowawczych, w\u00a0kt\u00f3rych neguje si\u0119 wszelki rodzaj wysi\u0142ku, m\u0105drej dyscypliny, a\u00a0przyzwala si\u0119 na spe\u0142nianie zachcianek dziecka. W\u00a0tym kontek\u015bcie rozum jawi si\u0119 jako czynnik wprowadzaj\u0105cy potrzebn\u0105 r\u00f3wnowag\u0119.<\/p>\n
b) Znaczenie religii w\u00a0wychowaniu
\nReligia jest uznaniem prawdy o\u00a0zdolno\u015bci otwierania si\u0119 cz\u0142owieka na Boga. Uwzgl\u0119dnianie jej w\u00a0procesie wychowawczym ukierunkowuje na prawd\u0119 i\u00a0dobro oraz pozwala cz\u0142owiekowi na trafny wyb\u00f3r warto\u015bci.<\/p>\n
Wed\u0142ug \u015bw. Jana Bosko, g\u0142\u0119bokie zjednoczenie z\u00a0Panem Jezusem wyzwala cz\u0142owieka od l\u0119ku przed z\u0142em i\u00a0\u015bmierci\u0105, obdarza niezb\u0119dn\u0105 si\u0142\u0105 do zmaga\u0144 o\u00a0dojrza\u0142\u0105 wiar\u0119, zdoln\u0105 do obrony osobistych przekona\u0144 religijnych.<\/p>\n
W otwieraniu si\u0119 na Boga wielkie znaczenie ma modlitwa, \u017cycie sakramentalne, liturgia, a\u00a0tak\u017ce aktywna obecno\u015b\u0107 we wsp\u00f3lnocie ko\u015bcielnej. Dlatego filarami wychowania ku pe\u0142ni cz\u0142owiecze\u0144stwa s\u0105: Eucharystia, pokuta, nabo\u017ce\u0144stwo do Matki Bo\u017cej i\u00a0mi\u0142o\u015b\u0107 do Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n
Obecno\u015b\u0107 religii w\u00a0procesie wychowawczym nadaje mu o\u00a0wiele g\u0142\u0119bszy sens. Od 25 lat wszechstronnemu wychowaniu dzieci i\u00a0m\u0142odzie\u017cy s\u0142u\u017cy mi\u0119dzy innymi katecheza w\u00a0szkole. To w\u0142a\u015bnie praca dydaktyczna katechet\u00f3w stanowi nieocenion\u0105 pomoc w\u00a0realizowaniu zada\u0144 wychowawczych szko\u0142y.<\/p>\n
c) Istota mi\u0142o\u015bci wychowawczej
\nTo mi\u0142o\u015b\u0107 pobudza i\u00a0mobilizuje wychowawc\u00f3w do oddania si\u0119 dobru wychowank\u00f3w. Sprawia, \u017ce s\u0105 oni gotowi do po\u015bwi\u0119ce\u0144 i\u00a0trud\u00f3w, nie bacz\u0105c na pojawiaj\u0105ce si\u0119 przeciwno\u015bci. \u015awi\u0119ty Jan Bosko m\u00f3wi\u0142 do swoich wychowank\u00f3w: \u201eDla was \u017cyj\u0119, dla was pracuj\u0119, dla was jestem gotowy odda\u0107 moje \u017cycie\u201d. Tak te\u017c by\u0142o. To dla m\u0142odzie\u017cy tworzy\u0142 oratoria, szko\u0142y, wydobywa\u0142 zagubionych z\u00a0wi\u0119zie\u0144 i\u00a0przygotowywa\u0142 ich do wej\u015bcia w\u00a0\u017cycie spo\u0142eczne, zawodowe i\u00a0kulturalne.<\/p>\n
Niezwykle istotne jest, aby wsp\u00f3lnota, w\u00a0kt\u00f3rej wzrasta m\u0142ody cz\u0142owiek, by\u0142a przenikni\u0119ta klimatem mi\u0142o\u015bci, staj\u0105c si\u0119 w\u00a0pewien spos\u00f3b jego rodzin\u0105. Cz\u0142owieka mo\u017cna wychowa\u0107 tylko wtedy, gdy znajdzie on przyjazne i\u00a0pe\u0142ne mi\u0142o\u015bci \u015brodowisko. Wychowankowie powinni mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce s\u0105 kochani, dlatego powiedzenie \u015bw. Jana Bosko, \u017ce \u201ewychowanie jest spraw\u0105 serca\u201d, wci\u0105\u017c inspiruje i\u00a0wskazuje w\u0142a\u015bciwy kierunek dzia\u0142a\u0144 wychowawczych.<\/p>\n
Dzi\u015b obserwuje si\u0119 w\u00a0wychowaniu tak rodzinnym, jak i\u00a0szkolnym pewien rodzaj deficytu mi\u0142o\u015bci, a\u00a0sama mi\u0142o\u015b\u0107 jest poddawana wielorakim pr\u00f3bom. Propozycja wychowywania w\u00a0mi\u0142o\u015bci i\u00a0przez mi\u0142o\u015b\u0107 jest wi\u0119c wci\u0105\u017c potrzebnym, a\u00a0nawet pilnym zadaniem. Tylko mi\u0142o\u015b\u0107 jest w\u00a0stanie wydoby\u0107 z\u00a0cz\u0142owieka to, co najbardziej pi\u0119kne i\u00a0szlachetne.<\/p>\n
\u00a03. Potrzeba wychowania do pe\u0142ni cz\u0142owiecze\u0144stwa<\/p>\n
Spo\u015br\u00f3d zagro\u017ce\u0144, jakie pojawiaj\u0105 si\u0119 w\u00a0naszych czasach, najbardziej niebezpieczne wydaj\u0105 si\u0119 te, kt\u00f3re promuj\u0105 wybi\u00f3rcze, fragmentaryczne spojrzenie na wychowanie. Akcentowanie kwestii ekonomicznych i\u00a0ograniczanie zainteresowa\u0144 do przyjemno\u015bci, pomijaj\u0105c sfer\u0119 duchow\u0105 cz\u0142owieka, zmierza do jego niepe\u0142nego wychowania.<\/p>\n
Przed rodzicami, nauczycielami, katechetami i\u00a0duszpasterzami pojawia si\u0119 zatem pilne zadanie troski o\u00a0wszechstronne wychowanie, prowadz\u0105ce do pe\u0142ni i\u00a0pi\u0119kna \u017cycia. Zwracamy si\u0119 wi\u0119c do Was z\u00a0gor\u0105cym apelem, aby\u015bcie podj\u0119li trud ca\u0142o\u015bciowego wychowania cz\u0142owieka. Pami\u0119tamy, z\u00a0jak\u0105 aprobat\u0105 ze strony samych m\u0142odych spotka\u0142o si\u0119 zdanie wypowiedziane przez \u015bw. Jana Paw\u0142a II: \u201eMusicie od siebie wymaga\u0107, nawet gdyby inni od was nie wymagali\u201d (Cz\u0119stochowa, 18 czerwca 1983 r.). Wychowanie bez wyrzecze\u0144, po\u015bwi\u0119cenia i\u00a0ducha ofiarno\u015bci, bez stawiania wymaga\u0144 nie osi\u0105gnie celu, jakim jest ukszta\u0142towanie pe\u0142nego cz\u0142owiecze\u0144stwa.<\/p>\n
Zach\u0119camy wszystkich, by na miar\u0119 swoich mo\u017cliwo\u015bci w\u0142\u0105czyli si\u0119 w\u00a0prze\u017cywanie tegorocznego Tygodnia Wychowania. Pami\u0119tajmy przede wszystkim o\u00a0osobistej i\u00a0wsp\u00f3lnotowej modlitwie za wychowawc\u00f3w i\u00a0wychowank\u00f3w. Bierzmy udzia\u0142 w\u00a0spotkaniach i\u00a0konferencjach po\u015bwi\u0119conych wychowaniu. Odwa\u017cnie podejmujmy refleksj\u0119 nad wychowaniem, jakie dokonuje si\u0119 w\u00a0naszych rodzinach, szko\u0142ach i\u00a0parafiach. Szukajmy przy tym sposob\u00f3w wzajemnej wsp\u00f3\u0142pracy. Wspierajmy cenne przedsi\u0119wzi\u0119cia s\u0142u\u017c\u0105ce wychowaniu m\u0142odzie\u017cy, jak oratoria, \u015bwietlice czy inne.<\/p>\n
Na pi\u0119kny i\u00a0odpowiedzialny trud wychowywania do pe\u0142ni cz\u0142owiecze\u0144stwa wszystkim z\u00a0serca b\u0142ogos\u0142awimy i\u00a0polecamy Maryi, Wychowawczyni Syna Bo\u017cego.<\/p>\n
Podpisali: Kardyna\u0142owie, Arcybiskupi i\u00a0Biskupi
\nobecni na 369. Zebraniu Plenarnym
\nKonferencji Episkopatu Polski w\u00a0Warszawie
\nw dniu 10 czerwca 2015 r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
List Pasterski Episkopatu Polski z\u00a0okazji V\u00a0Tygodnia Wychowania 13-19 wrze\u015bnia 2015 r. Wychowywa\u0107 do pe\u0142ni cz\u0142owiecze\u0144stwa Umi\u0142owani w\u00a0Chrystusie Panu, Siostry i\u00a0Bracia, Drodzy Rodzice, Nauczyciele i\u00a0Wychowawcy, Droga M\u0142odzie\u017cy, Kochane Dzieci! Z woli Bo\u017cej Opatrzno\u015bci wchodzimy w\u00a0nowy rok szkolny. Dla jednych b\u0119dzie on pocz\u0105tkiem nowego etapu \u017cycia, dla innych kontynuowaniem zdobywania wiedzy o\u00a0cz\u0142owieku, \u015bwiecie i\u00a0Bogu. Wszystkich, a\u00a0zw\u0142aszcza rodzic\u00f3w […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-1814","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-warto-wiedziec"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/parafiatokarnia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1814","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/parafiatokarnia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/parafiatokarnia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parafiatokarnia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parafiatokarnia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1814"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/parafiatokarnia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1814\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1819,"href":"https:\/\/parafiatokarnia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1814\/revisions\/1819"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/parafiatokarnia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1814"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/parafiatokarnia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1814"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/parafiatokarnia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1814"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}